จัดฟันมีกี่ประเภท? เลือกแบบไหนให้เหมาะกับคุณ

เมื่อพูดถึงการจัดฟัน ภาพจำของหลายคนอาจเป็นเครื่องมือจัดฟันแบบโลหะสีเงินวาววับพร้อมยางสีสันสดใส แต่ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีทางทันตกรรมในปัจจุบัน โลกของการจัดฟันได้พัฒนาไปไกลกว่านั้นมาก ทุกวันนี้มีเครื่องมือจัดฟันหลากหลายประเภทให้เลือกสรร ซึ่งแต่ละแบบก็มีจุดเด่น ข้อดี และข้อจำกัดที่แตกต่างกันไป เพื่อตอบสนองความต้องการ ไลฟ์สไตล์ และงบประมาณที่ไม่เหมือนกันของแต่ละบุคคล

การตัดสินใจเลือกเครื่องมือจัดฟันจึงกลายเป็นหนึ่งในคำถามสำคัญอันดับแรกๆ สำหรับผู้ที่กำลังจะเริ่มต้นเส้นทางสู่รอยยิ้มที่สมบูรณ์แบบ บทความนี้จาก Anytooth Dental Clinic จะพาคุณไปสำรวจว่า จัดฟันมีกี่ประเภท แต่ละแบบทำงานอย่างไร และมีข้อดีข้อเสียต่างกันตรงไหน พร้อมข้อมูลเปรียบเทียบที่จะช่วยให้คุณค้นพบคำตอบว่าเครื่องมือจัดฟันแบบไหนที่ "ใช่" และเหมาะสมกับคุณมากที่สุด

1. จัดฟันแบบโลหะ (Metal Braces)

จัดฟันแบบโลหะคือเครื่องมือจัดฟันแบบดั้งเดิมที่ทุกคนคุ้นเคยและยังคงได้รับความนิยมมาจนถึงปัจจุบัน ประกอบด้วยวัสดุหลัก 3 ส่วน คือ แบร็กเก็ต (Brackets) ที่ทำจากโลหะทางการแพทย์คุณภาพสูงซึ่งจะถูกยึดติดบนผิวฟัน, ลวดจัดฟัน (Archwire) ที่ร้อยผ่านช่องของแบร็กเก็ตเพื่อทำหน้าที่ส่งแรงเคลื่อนฟัน และยางรัดฟัน (O-rings) ที่ใช้ยึดลวดไว้กับแบร็กเก็ต ซึ่งยางรัดฟันนี้เองที่เปิดโอกาสให้ผู้จัดฟันได้เลือกสีสันเพื่อเพิ่มความสนุกสนานในการรักษา

เหมาะกับใคร: เหมาะสำหรับคนทุกเพศทุกวัย สามารถใช้แก้ไขปัญหาการเรียงตัวของฟันที่ซับซ้อนได้เกือบทุกรูปแบบ และเป็นตัวเลือกที่เข้าถึงง่ายในแง่ของค่าใช้จ่าย

• ข้อดี: มีประสิทธิภาพในการเคลื่อนฟันสูง, มีความแข็งแรงทนทาน, ค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการจัดฟันประเภทอื่น และสามารถเลือกสียางได้ตามใจชอบ
• ข้อเสีย: มองเห็นเครื่องมือได้ชัดเจนที่สุด, อาจก่อให้เกิดความระคายเคืองในช่องปากช่วงแรก และการทำความสะอาดอาจต้องใช้ความพิถีพิถันเป็นพิเศษ

‍

‍

2. จัดฟันแบบดามอน (Damon System)

จัดฟันแบบดามอน คือ นวัตกรรมที่พัฒนาต่อยอดมาจากเครื่องมือจัดฟันแบบโลหะ โดยมีความแตกต่างที่สำคัญคือแบร็กเก็ตที่ถูกออกแบบมาเป็นพิเศษให้มีลักษณะเป็น "คลิปล็อก" หรือบานพับขนาดเล็ก (Self-ligating) ทำหน้าที่ยึดลวดจัดฟันได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องใช้ยางรัดฟัน กลไกนี้ช่วยลดแรงเสียดทานระหว่างลวดกับแบร็กเก็ต ทำให้ฟันสามารถเคลื่อนที่ได้อย่างนุ่มนวลและราบรื่นขึ้น

เหมาะกับใคร: ผู้ที่ต้องการลดจำนวนครั้งในการมาพบทันตแพทย์เพื่อปรับเครื่องมือ, ต้องการลดความรู้สึกเจ็บปวดหรือไม่สบายฟัน และต้องการให้การรักษาเสร็จสิ้นเร็วขึ้นในบางกรณี

• ข้อดี: ลดแรงเสียดทาน ทำให้รู้สึกเจ็บบน้อยกว่า, อาจช่วยย่นระยะเวลาการรักษาให้สั้นลงได้, ทำความสะอาดง่ายกว่าแบบโลหะเพราะไม่มียางรัดซึ่งเป็นแหล่งสะสมของคราบจุลินทรีย์
• ข้อเสีย: ค่าใช้จ่ายสูงกว่าการจัดฟันแบบโลหะทั่วไป

3. จัดฟันแบบเซรามิก (Ceramic Braces)

จัดฟันแบบเซรามิกมีหลักการทำงานเหมือนกับเครื่องมือจัดฟันแบบโลหะทุกประการ แต่จุดเด่นที่แตกต่างคือวัสดุที่ใช้ทำแบร็กเก็ต ซึ่งทำมาจากเซรามิกทางการแพทย์ที่มีสีใสหรือสีเหมือนฟันธรรมชาติ ทำให้เครื่องมือดูกลมกลืนไปกับสีฟันและสังเกตเห็นได้ยากกว่า เป็นตัวเลือกที่ยอดเยี่ยมสำหรับผู้ที่กังวลเรื่องความสวยงามระหว่างการรักษา

เหมาะกับใคร: ผู้ใหญ่ วัยทำงาน หรือบุคคลที่ต้องใช้ภาพลักษณ์ในการทำงานและไม่ต้องการให้เครื่องมือจัดฟันเป็นที่สังเกตได้ง่าย

• ข้อดี: สวยงาม มองเห็นเครื่องมือได้ไม่ชัดเจน, ประสิทธิภาพในการรักษาเทียบเท่าแบบโลหะ
• ข้อเสีย: แบร็กเก็ตอาจติดสีจากอาหารและเครื่องดื่มบางชนิดได้ (เช่น ชา กาแฟ แกง) หากดูแลไม่ดีพอ, มีความเปราะบางกว่าโลหะเล็กน้อย และมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าแบบโลหะ

4. จัดฟันแบบใส (Clear Aligners)

การจัดฟันแบบใสถือเป็นการปฏิวัติวงการจัดฟันอย่างแท้จริง เป็นการรักษาโดยใช้ชุดเครื่องมือที่มีลักษณะเป็น "ถาดพลาสติกใส" ที่ออกแบบมาเฉพาะบุคคลด้วยเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ 3 มิติ ผู้ป่วยจะต้องใส่เครื่องมือนี้ครอบฟันไว้ และเปลี่ยนเครื่องมือเป็นชุดใหม่ทุกๆ 1-2 สัปดาห์ตามแผนการรักษาของทันตแพทย์ เพื่อให้ฟันค่อยๆ เคลื่อนไปยังตำแหน่งที่ต้องการ

เหมาะกับใคร: ผู้ที่ให้ความสำคัญกับความสวยงามเป็นอันดับแรก, ต้องการความสะดวกสบายในการใช้ชีวิตประจำวัน และมีวินัยในการใส่เครื่องมืออย่างสม่ำเสมอ

• ข้อดี: แทบจะมองไม่เห็นเครื่องมือ, สามารถถอดออกได้เองเมื่อรับประทานอาหารหรือแปรงฟัน ทำให้ดูแลความสะอาดช่องปากได้ง่าย, ไม่ก่อให้เกิดการระคายเคืองจากลวดหรือแบร็กเก็ต
• ข้อเสีย: มีค่าใช้จ่ายสูงที่สุด, ต้องอาศัยวินัยและความร่วมมือของผู้ป่วยอย่างสูงในการใส่เครื่องมือให้ครบตามจำนวนชั่วโมงที่ทันตแพทย์แนะนำ และอาจไม่เหมาะกับกรณีที่มีความซับซ้อนของปัญหาฟันมากๆ

เปรียบเทียบการจัดฟันแต่ละประเภทเพื่อการตัดสินใจ

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น เรามาเปรียบเทียบคุณสมบัติในด้านต่างๆ ของการจัดฟันแต่ละประเภทกัน

• ด้านความสวยงาม: จัดฟันแบบใสโดดเด่นที่สุด ตามมาด้วยจัดฟันแบบเซรามิก ส่วนจัดฟันแบบดามอนและแบบโลหะจะมองเห็นได้ชัดเจนที่สุด
• ด้านประสิทธิภาพ: ทุกประเภทมีประสิทธิภาพสูงในการรักษา แต่จัดฟันแบบโลหะและดามอนอาจมีความได้เปรียบในเคสที่มีความซับซ้อนสูงมากๆ
• ด้านความสะดวกสบายและการดูแลรักษา: จัดฟันแบบใสสะดวกสบายที่สุดเพราะถอดได้และไม่มีส่วนที่ระคายเคืองช่องปาก ส่วนแบบโลหะอาจต้องใช้เวลาปรับตัวและดูแลความสะอาดอย่างพิถีพิถันมากกว่า
• ด้านค่าใช้จ่าย: โดยทั่วไป จัดฟันแบบโลหะจะมีค่าใช้จ่ายที่เข้าถึงง่ายที่สุด ตามมาด้วยแบบเซรามิก, แบบดามอน และแบบใสซึ่งมักจะมีค่าใช้จ่ายสูงที่สุด

การเลือกประเภทของเครื่องมือจัดฟันที่เหมาะสมนั้นไม่มีคำตอบที่ตายตัว สิ่งสำคัญที่สุดคือการเลือกที่ตอบโจทย์ความต้องการส่วนบุคคล ไลฟ์สไตล์ และสอดคล้องกับแผนการรักษาที่ทันตแพทย์ประเมินไว้ สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม สามารถศึกษาได้จาก คู่มือทันตกรรมเพื่อความงาม ของเรา หรือเข้ามาปรึกษาทีมทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่ Anytooth Dental Clinic เพื่อรับคำแนะนำและค้นหาตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับรอยยิ้มของคุณ

‍