Home
/
สาระน่ารู้เกี่ยวกับสุขภาพฟัน
/
ครอบฟัน คืออะไร? ฟื้นฟูฟันเสียให้แข็งแรง
June 20, 2025

ครอบฟัน คืออะไร? ฟื้นฟูฟันเสียให้แข็งแรง

การครอบฟัน คือ วิธีการทางทันตกรรมที่ช่วยฟื้นฟูฟันที่ผุ แตก หรือเสียหายจากการใช้งานให้กลับมาแข็งแรงและสวยงามอีกครั้ง โดยการทำปลอกฟันครอบทับบนฟันซี่เดิม ซึ่งช่วยเพิ่มความทนทานให้กับฟันที่ได้รับความเสียหายและเพิ่มความมั่นใจในการใช้งานฟันได้อย่างมีประสิทธิภาพ การครอบฟันมักจะถูกเลือกใช้ในกรณีที่การอุดฟันธรรมดาไม่สามารถทำได้ในฟันที่มีความเสียหายมาก เช่น ฟันที่ผุรุนแรง ฟันที่แตก หรือฟันที่รักษารากฟันแล้ว

ฟันครอบ หรือ Dental Crown นั้นสามารถทำได้จากวัสดุหลายประเภท เช่น โลหะ เซรามิก หรือวัสดุผสมที่มีคุณสมบัติแตกต่างกันไป ซึ่งแต่ละประเภทของวัสดุจะเหมาะกับฟันในแต่ละตำแหน่งแตกต่างกันไป เช่น ฟันกรามที่ต้องรับแรงบดเคี้ยวมากอาจเลือกวัสดุที่ทนทานเป็นพิเศษ ขณะที่ฟันหน้าที่ต้องการความสวยงามและความกลมกลืนกับฟันธรรมชาติอาจเลือกเซรามิกหรือวัสดุที่มีลักษณะคล้ายฟันจริงมากที่สุด บทความนี้ จะอธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ พร้อมครอบคลุมทุกประเด็นสำคัญเกี่ยวกับการรักษาด้วยการ ครอบฟัน

การครอบฟัน คืออะไร?

การครอบฟัน เป็นกระบวนการทางทันตกรรมที่ใช้วัสดุพิเศษเพื่อเคลือบหรือ ครอบฟัน ที่เสียหาย โดยวัสดุที่ใช้มักจะเป็นเซรามิก โลหะ เรซิน หรือวัสดุผสมชนิดต่าง ๆ ซึ่งได้รับการออกแบบให้เหมาะสมกับฟันของแต่ละบุคคล เพื่อการรักษาฟันที่ได้รับความเสียหายจากการผุ ฟันที่สึกจากการใช้งาน หรือฟันที่ผ่านการรักษารากฟันและไม่สามารถอุดฟันได้ตามปกติ การครอบฟันจึงเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพในการฟื้นฟูฟันที่เสียหายให้กลับมาใช้งานได้ตามปกติ

การครอบฟันไม่เพียงแต่ช่วยให้ฟันกลับมาแข็งแรงและสามารถใช้งานได้เหมือนเดิม แต่ยังช่วยให้ฟันดูมีรูปลักษณ์ที่สวยงามและใกล้เคียงฟันธรรมชาติที่สุด การครอบฟัน จึงเป็นวิธีที่ไม่เพียงแต่รักษาฟันให้แข็งแรง แต่ยังช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในรอยยิ้มของคุณ ด้วยความที่วัสดุที่ใช้ในการครอบฟันมีความทนทานสูง การครอบฟันจึงเป็นการแก้ไขปัญหาฟันเสียที่ยาวนานและสามารถใช้งานได้ตลอดอายุการใช้งานของฟัน

ทั้งนี้ ฟันที่ได้รับ การครอบฟัน มักจะได้รับการเสริมความแข็งแรงจากการเคลือบวัสดุที่มีความทนทาน ทำให้ฟันไม่แตกหักหรือเกิดความเสียหายเพิ่มเติม ซึ่งช่วยให้การบดเคี้ยวอาหารทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องการเกิดปัญหาฟันเสียหายซ้ำอีกในอนาคต

ทันตกรรมครอบฟันมีกี่แบบ?

การครอบฟัน สามารถแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามวัสดุที่ใช้ โดยหลักๆ จะมี 3 ประเภท ดังนี้

ครอบฟันเซรามิก (Porcelain Crown): เหมาะสำหรับฟันหน้า เพราะวัสดุเซรามิกมีลักษณะที่ใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติที่สุด ทั้งในเรื่องสีและความสวยงาม

ครอบฟันโลหะผสม (Porcelain-Fused-to-Metal Crown): ผสมผสานความแข็งแรงของโลหะและความสวยงามของเซรามิก ใช้ได้ทั้งฟันหน้าและฟันกราม

ครอบฟันโลหะล้วน (Gold Crown): เหมาะสำหรับฟันกรามที่ต้องรับแรงบดเคี้ยวสูง เนื่องจากวัสดุโลหะมีความแข็งแรงมาก แต่ไม่สามารถกลมกลืนกับสีฟันได้

นอกจากนี้ยังมี ครอบฟันเรซิน (Composite Crown) และ ครอบฟันสแตนเลส (Stainless Steel Crown) เป็นอีกทางเลือกที่เหมาะสำหรับการใช้ในฟันน้ำนมของเด็กโดยเฉพาะ เนื่องจากมีอายุการใช้งานที่สั้นกว่าประเภทอื่น

ทำไมถึงต้องครอบฟัน?

การครอบฟันเป็นทางเลือกสำคัญในการฟื้นฟูฟันที่เสียหายให้กลับมาใช้งานได้ใกล้เคียงฟันธรรมชาติที่สุด โดยเฉพาะในกรณีที่ไม่สามารถรักษาด้วยวิธีอื่นได้ เช่น การอุดฟันทั่วไป การครอบฟันจะช่วยเสริมความแข็งแรงให้ฟัน ทนต่อแรงบดเคี้ยว และยืดอายุการใช้งานของฟันได้อีกหลายปี เหตุผลหลักที่พบบ่อยในการเลือก ครอบฟัน ได้แก่

ครอบฟัน จึงไม่เพียงแต่ช่วยแก้ไขปัญหาทางกายภาพของฟัน แต่ยังตอบโจทย์ในด้านความงามและความมั่นใจได้อย่างครอบคลุม โดยทันตแพทย์จะเป็นผู้วินิจฉัยว่าแต่ละกรณีเหมาะสมกับการครอบฟันหรือไม่ และควรใช้วัสดุแบบใดให้เหมาะกับตำแหน่งฟันและพฤติกรรมการใช้งานของแต่ละบุคคล

ขั้นตอนการครอบฟัน อย่างละเอียดและครบถ้วนที่สุด

การครอบฟันเป็นวิธีบูรณะฟันที่เสียหายให้กลับมามีรูปร่าง การทำงาน และความสวยงามใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติอีกครั้ง โดยมีขั้นตอนที่ต้องอาศัยความแม่นยำและความเชี่ยวชาญของทันตแพทย์ ดังนี้

ครั้งที่ 1: การตรวจวินิจฉัยและเตรียมฟัน

นี่คือขั้นตอนแรกและสำคัญที่สุด ซึ่งทันตแพทย์จะวางแผนการรักษาทั้งหมด

  1. การตรวจและปรึกษา:
    • ทันตแพทย์จะตรวจสุขภาพในช่องปากอย่างละเอียด รวมถึงฟันซี่ที่จะทำการครอบและฟันข้างเคียง
    • การเอกซเรย์ (X-ray): เพื่อประเมินสภาพของรากฟันและกระดูกรอบๆ ว่ามีความแข็งแรงพอหรือไม่ มีการติดเชื้อที่ปลายราก หรือปัญหาอื่นๆ ที่ต้องรักษาก่อนหรือไม่
    • การวางแผนการรักษา: ทันตแพทย์จะอธิบายถึงความจำเป็นในการทำครอบฟัน ทางเลือกของวัสดุที่ใช้ทำครอบฟันแต่ละชนิด (เช่น เซรามิกล้วน, โลหะเคลือบเซรามิก หรือโลหะล้วน) ซึ่งมีข้อดี-ข้อเสียด้านความสวยงาม ความแข็งแรง และราคาแตกต่างกันไป พร้อมทั้งประเมินค่าใช้จ่ายทั้งหมด
  2. การเตรียมฟัน (กรอฟัน):
    • การฉีดยาชา: ก่อนเริ่มกรอฟัน ทันตแพทย์จะฉีดยาชาบริเวณฟันซี่นั้นและเนื้อเยื่อรอบๆ เพื่อให้คุณไม่รู้สึกเจ็บปวดในระหว่างการรักษา
    • การกรอแต่งฟัน: ทันตแพทย์จะใช้เครื่องมือกรอฟันเพื่อลดขนาดของฟันลงทุกด้าน เพื่อให้มีพื้นที่เพียงพอสำหรับสวมครอบฟันลงไปได้อย่างพอดี โดยปริมาณเนื้อฟันที่ถูกกรอออกจะขึ้นอยู่กับประเภทของครอบฟันที่เลือก
    • การสร้างแกนฟัน (ถ้าจำเป็น): ในกรณีที่ฟันผุมากหรือมีการแตกหักใหญ่จนเหลือเนื้อฟันน้อยเกินไป ทันตแพทย์อาจต้องทำการบูรณะแกนฟันขึ้นมาใหม่โดยใช้วัสดุอุดฟันหรือการทำเดือยฟัน (ในฟันที่รักษารากแล้ว) เพื่อเป็นฐานที่แข็งแรงให้ครอบฟันยึดเกาะ
  3. การพิมพ์ปาก หรือ สแกนฟัน 3 มิติ:
    • การพิมพ์ปากแบบดั้งเดิม: ทันตแพทย์จะใช้วัสดุพิมพ์ปากที่มีลักษณะคล้ายดินน้ำมัน กดลงบนฟันที่กรอแล้วและฟันคู่สบ เพื่อให้ได้แบบจำลองที่แม่นยำสำหรับส่งไปยังห้องปฏิบัติการทันตกรรม (แล็บ)
    • การสแกนฟัน 3 มิติ (Digital Impression): เทคโนโลยีสมัยใหม่จะใช้เครื่องสแกนในช่องปาก (Intraoral Scanner) เพื่อเก็บภาพฟันเป็นข้อมูลดิจิทัล 3 มิติ ซึ่งมีความแม่นยำสูง รวดเร็ว และให้ความรู้สึกสบายกว่าการพิมพ์ปากแบบเดิม ไฟล์ที่ได้จะถูกส่งไปยังแล็บทางอินเทอร์เน็ตได้ทันที
  4. การเลือกสีฟัน: ทันตแพทย์จะใช้แผ่นเทียบสีฟัน (Shade Guide) มาเทียบกับสีฟันข้างเคียง เพื่อให้ช่างทันตกรรมสามารถทำสีของครอบฟันให้ออกมากลมกลืนและเป็นธรรมชาติมากที่สุด
  5. การใส่ครอบฟันชั่วคราว:
    • ระหว่างที่รอครอบฟันถาวรจากแล็บ (ซึ่งอาจใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์) ทันตแพทย์จะติดครอบฟันชั่วคราวที่ทำจากอะคริลิกหรือเรซินให้
    • หน้าที่ของครอบฟันชั่วคราว: ช่วยป้องกันฟันที่กรอไว้ไม่ให้เกิดการเสียหายหรือเสียวฟัน, รักษาตำแหน่งของฟันไม่ให้ล้มหรือขยับ และช่วยให้สามารถเคี้ยวอาหารและยิ้มได้ตามปกติ

ระหว่างรอ: การผลิตครอบฟันในห้องปฏิบัติการ

แบบพิมพ์ปากหรือไฟล์สแกน 3 มิติจะถูกส่งไปยังแล็บทันตกรรม ที่ซึ่งช่างเทคนิคทันตกรรมผู้เชี่ยวชาญจะใช้ข้อมูลเหล่านี้สร้างครอบฟันถาวรขึ้นมาทีละชิ้นด้วยความประณีต โดยอาจใช้เทคโนโลยี CAD/CAM (Computer-Aided Design/Computer-Aided Manufacturing) ในการออกแบบและขึ้นรูปครอบฟันจากบล็อกของวัสดุเซรามิก เพื่อให้ได้ชิ้นงานที่มีความพอดีและสวยงามสูงสุด

ครั้งที่ 2: การใส่ครอบฟันถาวร

เมื่อครอบฟันถาวรเสร็จเรียบร้อย ทันตแพทย์จะนัดคุณมาเพื่อทำการติดตั้ง

  1. การรื้อครอบฟันชั่วคราวและทำความสะอาด: ทันตแพทย์จะถอดครอบฟันชั่วคราวออกและทำความสะอาดคราบซีเมนต์ชั่วคราวและสิ่งสกปรกออกจากฟันที่เตรียมไว้
  2. การลองและปรับแต่งครอบฟันถาวร:
    • ทันตแพทย์จะนำครอบฟันถาวรมาลองสวมบนฟันของคุณเพื่อตรวจสอบความแนบสนิทของขอบ, สี, รูปร่าง และที่สำคัญคือ การสบฟัน
    • หากการสบฟันสูงหรือต่ำเกินไป ทันตแพทย์จะทำการกรอปรับแต่งครอบฟันเล็กน้อยเพื่อให้เคี้ยวได้อย่างพอดีและไม่รู้สึกว่ามีอะไรมารบกวน
  3. การยึดครอบฟันอย่างถาวร:
    • เมื่อทุกอย่างลงตัวและคุณพึงพอใจแล้ว ทันตแพทย์จะทำการฉีดยาชาอีกครั้ง (หากจำเป็น) และใช้ซีเมนต์หรือกาวทางทันตกรรมชนิดถาวรทาด้านในของครอบฟัน แล้วสวมลงบนฟันให้เข้าที่
    • ซีเมนต์จะแข็งตัวอย่างรวดเร็ว (บางชนิดอาจใช้แสงพิเศษช่วยกระตุ้น) เพื่อยึดครอบฟันให้ติดแน่นกับเนื้อฟันอย่างถาวร
    • หลังจากนั้น ทันตแพทย์จะกำจัดซีเมนต์ส่วนเกินออกและตรวจสอบการสบฟันเป็นครั้งสุดท้าย

การดูแลและการติดตามผล

เทคโนโลยีสมัยใหม่: ในบางคลินิกที่มีเครื่อง CAD/CAM อาจสามารถทำ "ครอบฟันวันเดียวเสร็จ (One-Day Crown)" ได้ โดยทำการสแกนฟัน ออกแบบ และผลิตครอบฟันด้วยเครื่องกลึงในคลินิก ซึ่งช่วยลดขั้นตอนและจำนวนครั้งที่ต้องมาพบทันตแพทย์ลงได้

ขั้นตอนทั้งหมดนี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างราบรื่นและได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด หากคุณมีความกังวลหรือคำถามใดๆ ควรปรึกษาทันตแพทย์ของคุณโดยตรง

หากต้องการทราบรายละเอียดของแต่ละขั้นตอนอย่างละเอียด สามารถอ่านต่อได้ในบทความ [ขั้นตอนการครอบฟันและการเตรียมตัวก่อนรักษา] ซึ่งเราได้อธิบายทุกกระบวนการทำครอบฟันให้เข้าใจง่ายยิ่งขึ้น

เปรียบเทียบประเภท ครอบฟัน แต่ละแบบ

ข้อดีและข้อควรระวังของการครอบฟัน

การครอบฟันเป็นหนึ่งในวิธีการฟื้นฟูฟันที่ได้รับความนิยมมาก เพราะนอกจากจะช่วยรักษาฟันที่เสียหายให้กลับมาใช้งานได้อย่างมั่นใจแล้ว ยังช่วยเสริมความสวยงามให้กับรอยยิ้มอีกด้วย อย่างไรก็ตาม การครอบฟันก็มีข้อควรระวังที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ เพื่อให้การรักษาได้ผลดีและลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในภายหลัง

ข้อดีของการครอบฟัน

ข้อควรระวังของการครอบฟัน

อายุการใช้งานของฟันครอบ

ฟันครอบโดยทั่วไปสามารถใช้งานได้ตั้งแต่ 5–15 ปี หรือแม้แต่นานกว่านั้น ขึ้นอยู่กับวัสดุที่ใช้ พฤติกรรมการใช้งาน และการดูแลสุขภาพช่องปากของแต่ละคน หากได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม ฟันครอบสามารถอยู่ในสภาพดีได้นานหลายปีโดยไม่ต้องเปลี่ยนใหม่

การดูแลฟันครอบให้ใช้งานได้นานควรเริ่มจากการแปรงฟันอย่างถูกวิธีวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ หลีกเลี่ยงการกัดหรือเคี้ยวของแข็ง เช่น น้ำแข็ง กระดูก หรือเมล็ดแข็ง ๆ และเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปากกับทันตแพทย์ปีละ 1–2 ครั้ง เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจสอบความแน่นของฟันครอบและสุขภาพเหงือกอย่างต่อเนื่อง

วิธีดูแลหลังการครอบฟัน

หลังจากติดตั้ง ครอบฟัน เรียบร้อยแล้ว การดูแลรักษาอย่างถูกวิธีจะช่วยให้ฟันครอบอยู่ได้นานและลดโอกาสเกิดปัญหาตามมา

ใครบ้างที่เหมาะกับการครอบฟัน?

การครอบฟันไม่ได้จำกัดแค่ในกรณีฟันผุเท่านั้น แต่ยังเหมาะกับผู้ที่มีปัญหาหลายลักษณะ ดังนี้:

ครอบฟันราคาเท่าไหร่?

ราคาการครอบฟันจะแตกต่างกันไปตามวัสดุที่เลือกใช้และตำแหน่งของฟันที่ทำการรักษา โดยที่ คลินิก Anytooth ราคาเริ่มต้นที่ประมาณ 15,000 บาท ทั้งนี้ปัจจัยที่มีผลต่อราคา มีดังนี้

หากคุณกำลังตัดสินใจทำครอบฟัน แนะนำให้เข้าปรึกษาทันตแพทย์ของเราก่อนเพื่อประเมินอาการและเลือกรูปแบบการรักษาที่เหมาะสม พร้อมทราบราคาที่แน่ชัดก่อนตัดสินใจ

การครอบฟัน คือหนึ่งในวิธีการฟื้นฟูฟันที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เพราะสามารถช่วยเสริมความแข็งแรงให้กับฟันที่เสียหาย พร้อมคืนรูปลักษณ์ที่สวยงามใกล้เคียงฟันธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นกรณีฟันผุลึก ฟันแตก ฟันสึก หรือฟันที่ผ่านการรักษารากมาแล้ว การครอบฟันสามารถช่วยให้คุณกลับมาใช้งานฟันได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง

หากคุณกำลังพบกับปัญหาเหล่านี้ Anytooth พร้อมให้บริการทันตกรรมครบวงจร เพื่อเข้าพบทันตแพทย์ประเมินอาการ และวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม ช่วยให้คุณได้รับทางเลือกที่ดีที่สุด ทั้งในแง่ของผลลัพธ์และงบประมาณที่ใช้ตลอดการรักษา

นัดหมายทันตแพทย์ Anytooth ปรึกษาฟรี

ช่องทางการติดต่อเพิ่มเติม 

Tel. 087-112-8888

Line ID: @anytoot

บทความนี้ตรวจสอบโดย

หมอมีมี่ Anytooth
ทพญ. ศิริกาญจน์ ทองมีอาคม (หมอมีมี่)
Dr. Sirikarn Thongmeearkom
Esthetic & Implant Dentist
Invisalign Dentist
ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (เกียรตินิยมอันดับ 2)
วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาทันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Doctor of Dental Surgery (D.D.S.), Chulalongkorn University, Thailand (2nd class honors)
Master of Science (M.Sc.) in Esthetic Restorative and Implant Dentistry, Chulalongkorn University, Thailand
Preceptorship Program in Advance Implantology, UCLA School of Dentistry, USA
Certificate in Invisalign Accreditation

นัดหมายทันตแพทย์ Anytooth
ให้คำปรึกษาฟรี!

นัดหมายทำฟัน
หมอบิว Anytooth

ทพ.รัชชย ชยางศุ (หมอบิว)

Dr. Ratchaya Chayangsu
Esthetic & Implant Dentist