Home
/
สาระน่ารู้เกี่ยวกับสุขภาพฟัน
/
แผลร้อนใน เมื่อใดควรพบทันตแพทย์
October 22, 2025

แผลร้อนใน เมื่อใดควรพบทันตแพทย์

หลายคนคงคุ้นเคยกับอาการเจ็บปวดจาก แผลร้อนใน ซึ่งมักจะปรากฏขึ้นในช่องปาก ไม่ว่าจะเป็นกระพุ้งแก้ม เหงือก หรือใต้ลิ้น แม้ว่าส่วนใหญ่แล้ว แผลร้อนในมักจะหายไปเองได้ในไม่กี่วัน แต่บางครั้งอาการเหล่านี้ก็ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยอย่างที่คิด และอาจเป็นสัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาที่คุณควรไปพบทันตแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง

บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และประเภทของแผลร้อนใน พร้อมทั้งแนะนำว่าเมื่อใดที่คุณไม่ควรมองข้ามอาการเหล่านี้ และควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้ช่องปากกลับมาแข็งแรงและสบายดังเดิม.

แผลร้อนในคืออะไร

แผลร้อนใน หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Aphthous Ulcers คือแผลเปิดขนาดเล็กที่เกิดขึ้นบริเวณเนื้อเยื่ออ่อนภายในช่องปาก ไม่ว่าจะเป็นกระพุ้งแก้ม ริมฝีปากด้านใน ลิ้น เพดานอ่อน หรือแม้กระทั่งเหงือก แผลเหล่านี้มักจะสร้างความเจ็บปวด โดยเฉพาะเวลาทานอาหาร ดื่มน้ำ หรือพูดคุย ทำให้คุณภาพชีวิตประจำวันลดลงชั่วขณะ

ถึงแม้จะเป็นเพียงแผลขนาดเล็ก แต่ความเจ็บปวดที่เกิดจากแผลร้อนในนั้นสามารถรบกวนการใช้ชีวิตได้ไม่น้อย หลายคนอาจเคยประสบกับอาการที่ไม่พึงประสงค์นี้จนรู้สึกเบื่อหน่ายกับการรับประทานอาหารที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ

ลักษณะของแผลร้อนใน

โดยทั่วไปแล้ว แผลร้อนในจะมีลักษณะเป็นรอยแผลวงกลมหรือวงรี มีขนาดตั้งแต่ไม่กี่มิลลิเมตรไปจนถึงหนึ่งเซนติเมตรหรือใหญ่กว่านั้น ตรงกลางแผลมักจะมีสีขาวหรือเหลืองอ่อน ล้อมรอบด้วยขอบสีแดงสด ซึ่งบ่งบอกถึงการอักเสบในบริเวณนั้น ผู้ป่วยมักจะรู้สึกเจ็บปวดตั้งแต่เริ่มเป็น และอาจปวดมากขึ้นเมื่อแผลมีการสัมผัสหรือระคายเคือง

ประเภทและระดับความรุนแรง

แผลร้อนในสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทหลักๆ ตามขนาดและความรุนแรง ได้แก่:

สาเหตุที่ทำให้เกิดแผลร้อนใน

แผลร้อนใน ไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว แต่เป็นผลมาจากปัจจัยหลายอย่างที่มารวมกัน ทำให้เนื้อเยื่อในช่องปากอ่อนแอและเกิดแผลขึ้นได้ง่าย การทำความเข้าใจสาเหตุเหล่านี้จะช่วยให้เราสามารถป้องกันและดูแลตัวเองได้อย่างเหมาะสม

พันธุกรรมและเงื่อนไขสุขภาพ

ปัจจัยทางพันธุกรรมมีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง หลายคนที่มีประวัติครอบครัวเคยเป็นแผลร้อนในบ่อยๆ ก็มีแนวโน้มที่จะเป็นได้ง่ายกว่าคนทั่วไป นอกจากนี้ เงื่อนไขสุขภาพบางอย่างก็สามารถกระตุ้นให้เกิดแผลร้อนในได้ เช่น ภาวะขาดสารอาหารบางชนิดอย่างวิตามินบี 12 สังกะสี หรือธาตุเหล็ก รวมถึงผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ หรือมีโรคประจำตัวบางอย่าง เช่น โรคทางเดินอาหารอักเสบ (Crohn's disease) และโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง ก็อาจพบอาการแผลร้อนในได้บ่อยและรุนแรงกว่าปกติ

พฤติกรรมและอาหารที่เสี่ยง

พฤติกรรมการใช้ชีวิตและการบริโภคอาหารก็เป็นอีกปัจจัยที่ส่งผลโดยตรง การกัดโดนกระพุ้งแก้มหรือลิ้นโดยไม่ตั้งใจ การแปรงฟันที่รุนแรงเกินไป หรือการใช้ยาสีฟันที่มีสาร SLS (Sodium Lauryl Sulfate) ซึ่งอาจทำให้ช่องปากระคายเคือง ก็สามารถเป็นจุดเริ่มต้นของแผลร้อนในได้เช่นกัน

ในด้านอาหาร การรับประทานอาหารรสจัด เปรี้ยวจัด เผ็ดจัด หรืออาหารที่มีกรดสูง เช่น สับปะรด ส้ม มะนาว รวมถึงช็อกโกแลตและกาแฟ ก็อาจเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดแผลได้ในบางคน นอกจากนี้ ความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอก็เป็นตัวเร่งให้ร่างกายอ่อนแอและเกิดแผลร้อนในได้ง่ายขึ้นด้วย

อาการที่ควรมาพบทันตแพทย์

ตามปกติแล้ว แผลร้อนในมักจะหายได้เองภายใน 1-2 สัปดาห์ แต่มีบางสถานการณ์ที่อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนว่าคุณควรไปพบทันตแพทย์โดยเร็ว เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม ไม่ควรรอดูอาการด้วยตัวเอง

อาการแผลที่ไม่ควรมองข้าม

หากคุณมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้นพร้อมกับแผลร้อนใน ควรไปพบทันตแพทย์ทันที:

อาการเหล่านี้อาจบ่งบอกถึงภาวะที่รุนแรงกว่าแผลร้อนในทั่วไป หรืออาจเป็นสัญญาณของโรคอื่นๆ ที่จำเป็นต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์

เวลาที่แผลไม่หาย

เกณฑ์สำคัญอีกข้อที่บอกว่าถึงเวลาต้องปรึกษาทันตแพทย์คือ "ระยะเวลา" หากแผลร้อนในไม่หายไปเองภายใน 2 สัปดาห์ แม้ว่าจะดูแลตัวเองอย่างดีแล้วก็ตาม นี่คือสัญญาณสำคัญที่บ่งชี้ว่าควรได้รับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ การที่แผลหายช้าอาจเป็นเพราะมีการติดเชื้อ หรืออาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพช่องปากที่ซับซ้อนกว่าที่คิด การปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้การรักษายากขึ้น

การวินิจฉัยและการรักษาโดยทันตแพทย์

เมื่อคุณตัดสินใจไปพบทันตแพทย์ด้วยอาการ แผลร้อนใน ที่ผิดปกติ ทันตแพทย์จะดำเนินการตามขั้นตอนเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุดให้คุณ

การตรวจร่างกายและการซักถามประวัติ

ทันตแพทย์จะเริ่มต้นด้วยการตรวจช่องปากอย่างละเอียด เพื่อประเมินลักษณะ ขนาด ตำแหน่ง และจำนวนของแผลร้อนใน พร้อมทั้งซักถามประวัติสุขภาพทั่วไป ประวัติการเกิดแผลร้อนในที่ผ่านมา ความถี่ อาการร่วมอื่นๆ รวมถึงพฤติกรรมการกิน การดูแลช่องปาก และยาที่รับประทานอยู่ การซักถามข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวินิจฉัย เพราะแผลร้อนในบางครั้งอาจเป็นอาการแสดงของโรคทางระบบ หรือภาวะขาดสารอาหารบางชนิด

แนวทางการรักษาและยา

แนวทางการรักษา แผลร้อนใน โดยทันตแพทย์จะแตกต่างกันไปตามสาเหตุ ประเภท และความรุนแรงของแผล:

การปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัดเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้แผลร้อนในหายเร็วและป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

เคล็ดลับการดูแลตัวเองเมื่อเป็นแผลร้อนใน

เมื่อ แผลร้อนใน ปรากฏขึ้นในช่องปาก การดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีจะช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวด และเร่งให้แผลหายเร็วขึ้นได้โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งยาเสมอไป การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างจึงเป็นสิ่งสำคัญ

อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง

เพื่อไม่ให้แผลร้อนในระคายเคืองและหายช้าลง ควรหลีกเลี่ยงอาหารบางประเภท:

ควรเน้นรับประทานอาหารอ่อนๆ ที่มีรสจืดและไม่เป็นกรด เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม ปลา และผักนึ่ง จะช่วยให้ทานอาหารได้สบายขึ้นและไม่รบกวนแผล

การดูแลช่องปากง่าย ๆ

การดูแลสุขอนามัยในช่องปากที่ดีเป็นพื้นฐานสำคัญเมื่อมีแผลร้อนใน:

การปฏิบัติตามเคล็ดลับเหล่านี้จะช่วยให้คุณรับมือกับแผลร้อนในได้อย่างมีประสิทธิภาพ และลดความเจ็บปวดในระหว่างที่รอให้แผลหาย

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับแผลร้อนใน

เกี่ยวกับ แผลร้อนใน มีความเชื่อและความเข้าใจผิดบางอย่างที่อาจทำให้หลายคนเป็นกังวลโดยไม่จำเป็น หรือดูแลตัวเองผิดวิธี การทำความเข้าใจข้อเท็จจริงจะช่วยให้คุณคลายความกังวลและจัดการกับแผลร้อนในได้อย่างถูกต้อง

แผลร้อนในสามารถติดต่อได้หรือไม่?

นี่คือความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดเกี่ยวกับแผลร้อนใน คำตอบคือ "ไม่" แผลร้อนในไม่สามารถติดต่อกันได้ผ่านการสัมผัสโดยตรง การจูบ การใช้ภาชนะร่วมกัน หรือการแบ่งปันอาหารและเครื่องดื่ม แผลร้อนในเป็นภาวะที่เกิดจากการอักเสบภายในช่องปากของแต่ละบุคคล ไม่ได้เกิดจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียที่ติดต่อกันได้เหมือนโรคหวัดหรือเริม ดังนั้น คุณจึงไม่ต้องกังวลว่าจะแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่น หรือรับเชื้อมาจากคนรอบข้าง

แผลร้อนในสัญญาณโรคร้ายหรือเปล่า

ในกรณีส่วนใหญ่ แผลร้อนใน เป็นเพียงอาการอักเสบที่ไม่เป็นอันตรายและหายได้เอง อย่างไรก็ตาม หากแผลร้อนในมีลักษณะผิดปกติ เช่น มีขนาดใหญ่มาก ไม่หายภายใน 2 สัปดาห์ มีอาการเจ็บปวดรุนแรง มีเลือดออก หรือเกิดขึ้นซ้ำๆ พร้อมกับอาการผิดปกติอื่นๆ ในร่างกาย เช่น มีไข้ น้ำหนักลด หรือต่อมน้ำเหลืองโต นี่อาจเป็นสัญญาณที่บ่งบอกถึงปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรงกว่าปกติ เช่น โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง โรคทางเดินอาหารบางชนิด หรือแม้กระทั่งสัญญาณเริ่มต้นของโรคมะเร็งในช่องปาก

ในสถานการณ์เช่นนี้ การไปพบทันตแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้ได้รับการยืนยันและรักษาอย่างทันท่วงที

คำแนะนำจากทันตแพทย์

การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ โดยเฉพาะกับ แผลร้อนใน ที่สร้างความรำคาญใจไม่น้อย การเรียนรู้วิธีป้องกันและปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของทันตแพทย์จะช่วยลดโอกาสการเกิดแผลร้อนในซ้ำๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ป้องกันการเกิดแผลร้อนในใหม่

การป้องกันแผลร้อนในไม่ใช่เรื่องยาก สามารถทำได้โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและดูแลสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอ:

วิธีที่ทันตแพทย์แนะนำ

ทันตแพทย์เน้นย้ำถึงความสำคัญของการดูแลสุขภาพช่องปากและร่างกายโดยรวม หากคุณเป็น แผลร้อนใน บ่อยๆ หรือมีแผลที่หายช้า ควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง ทันตแพทย์อาจแนะนำการตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาสาเหตุของการขาดสารอาหาร หรือปัญหาสุขภาพอื่นๆ ที่อาจเป็นต้นตอของแผลร้อนใน

การมาตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำทุก 6 เดือน หรือปีละครั้ง ก็เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ทันตแพทย์สามารถตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และให้คำแนะนำในการดูแลสุขภาพช่องปากของคุณได้อย่างเหมาะสม การรับฟังและปฏิบัติตามคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญจะช่วยให้คุณมีช่องปากที่แข็งแรงและห่างไกลจากปัญหาแผลร้อนใน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

หลายคนอาจมีข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับ แผลร้อนใน นี่คือคำตอบสำหรับคำถามที่พบบ่อย เพื่อช่วยให้คุณเข้าใจอาการนี้ได้ดียิ่งขึ้น

แผลร้อนใน แม้จะเป็นเรื่องเล็กน้อยที่พบได้บ่อย แต่ก็สร้างความไม่สบายกายและรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันได้ไม่น้อย การทำความเข้าใจสาเหตุ การดูแลตัวเองอย่างถูกวิธี และที่สำคัญคือ การรู้ว่าเมื่อใดควรเข้าพบทันตแพทย์ จะช่วยให้คุณจัดการกับอาการนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และรักษาสุขภาพช่องปากให้แข็งแรงอยู่เสมอ อย่าปล่อยให้ความเจ็บปวดจากแผลร้อนในบั่นทอนความสุขในการใช้ชีวิตของคุณเลย.

เพราะสุขอนามัยช่องปากที่ดีช่วยลดปัจจัยเสี่ยงต่อแผลร้อนในและปัญหาสุขภาพในช่องปากรูปแบบอื่นๆ การเข้ารับบริการขูดหินปูนกับทันตแพทย์เป็นประจำจึงเป็นวิธีดูแลป้องกันที่สำคัญ ไม่เพียงช่วยขจัดคราบแบคทีเรียและหินปูน แต่ยังช่วยให้เหงือกและฟันของคุณแข็งแรงขึ้น ศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการนี้ได้ที่ >> ทำความสะอาดช่องปากกับทันตแพทย์

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้ตรวจสอบโดย

หมอมีมี่ Anytooth
ทพญ. ศิริกาญจน์ ทองมีอาคม (หมอมีมี่)
Dr. Sirikarn Thongmeearkom
Esthetic & Implant Dentist
Invisalign Dentist
ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (เกียรตินิยมอันดับ 2)
วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาทันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Doctor of Dental Surgery (D.D.S.), Chulalongkorn University, Thailand (2nd class honors)
Master of Science (M.Sc.) in Esthetic Restorative and Implant Dentistry, Chulalongkorn University, Thailand
Preceptorship Program in Advance Implantology, UCLA School of Dentistry, USA
Certificate in Invisalign Accreditation

นัดหมายทันตแพทย์ Anytooth
ให้คำปรึกษาฟรี!

นัดหมายทำฟัน
หมอบิว Anytooth

ทพ.รัชชย ชยางศุ (หมอบิว)

Dr. Ratchaya Chayangsu
Esthetic & Implant Dentist